به گزارش تحریریه، روزنامه واشنگتن پست در تحلیل نوشت، شی جین‌پینگ، رهبر چین، در ماه سپتامبر سال جاری میلادی (شهریور) برای مجموعه‌ای غیرعادی از سفرهای دیپلماتیک که شامل چهار کشور، سه بازدید رسمی، دو نشست چندجانبه و یک دیدار مورد انتظار گسترده با رئیس‌جمهور دونالد ترامپ می‌شود، راهی سفر شد.

بخش کلیدی دستور کار او عبارت است از: تبلیغ چین به عنوان شریکی پایدار، به ویژه برای کشورهای در حال توسعه، در دوره‌ای که پکن آن را ناشی از بی‌ثباتی ژئوپلیتیکی تحمیل شده توسط ایالات متحده توصیف کرده است.

این بازدیدها — به قرقیزستان، مصر، هند و ایالات متحده — برای رهبر چین بسیار نادر است؛ چرا که او از زمان همه‌گیری ویروس کرونا، سفرهای بین‌المللی خود را به شدت محدود کرده بود. بین سال‌های ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵، رؤسای جمهور ایالات متحده ۵۱ بار به سایر کشورها سفر کردند، در حالی که این رقم برای شی تنها ۲۵ بار بوده است.

سایر رهبران جهان تمایل زیادی داشتند که برای دیدار با شی به چین سفر کنند و به او این امکان را می‌دادند که در خانه خود میزبان باشد. اما کارشناسان می‌گویند او اکنون فرصت‌هایی را در خارج از کشور می‌بیند.

جولیان گوویتز، که در دولت بایدن به عنوان مدیر پرونده چین در شورای امنیت ملی خدمت می کرد، اعتقاد دارد: شی فرصتی را می‌بیند تا نشان دهد چین در سراسر جهان دوستان و گزینه‌هایی دارد، دقیقاً در زمانی که واشنگتن بسیاری از شرکای خود را طرد و منزوی می‌کند.

رهبر چین با شرکت در نشست سازمان همکاری شانگهای (SCO) — بلوک اقتصادی و امنیتی ۱۰ کشوری که اغلب به عنوان موازنه‌ای در برابر نفوذ ایالات متحده توصیف می‌شود — در بیشکک، قرقیزستان، آغاز کرد؛ جایی که با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، و مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، و دیگران دیدار کرد.

شی روز چهارشنبه بازدید رسمی خود از قاهره را به پایان رساند و قرار است اواسط ماه برای شرکت در نشست کشورهای بریکس به دهلی نو سفر کند. در اواخر سپتامبر، رهبر چین قصد دارد از واشنگتن بازدید کند؛ جایی که ترامپ میزبان او در کاخ سفید برای یک ضیافت ناهار رسمی خواهد بود. آخرین دیدار این دو نفر در ماه مه در پکن انجام شد.

کریگ سینگلتن، مدیر ارشد برنامه چین در بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها، اندیشکده‌ای تندرو در واشنگتناظهار داشت: انتخابی بودن سفرهای منتهی به بازدید شی از واشنگتن تصادفی نیست. این هنر دیپلماسی نشان می‌دهد «شی می‌تواند کنار پوتین بایستد، با جنوب جهانی ارتباط برقرار کند و همچنان برای نشست با ترامپ آماده شود، چین می‌خواهد واشنگتن ببیند که دارای عمق دیپلماتیک و گزینه‌های استراتژیک است.»

تماس‌های پکن در حالی صورت می‌گیرد که بسیاری از کشورهای در حال توسعه در تلاش هستند تا واکنشی به بحران‌های ژئوپلیتیکی یا اقتصادی نشان دهند؛ برخی از این بحران‌ها توسط دولت ترامپ تشدید شده‌اند، از جمله جنگ در ایران و بسته شدن تنگه هرمز توسط تهران، دستگیری رهبر ونزوئلا و جنگ‌های تجاری.

هانریتا لوین، عضو ارشد کرسی فریمن در مطالعات چین در مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی واقع در واشنگتن نیز معتقد است: اگر پیام کلی وجود داشته باشد، این است که چین شریکی قابل اعتماد خواهد بود و رشد چین به نفع جهان است. ..ما تمرکز بسیار سنگینی بر رهبری چین در جنوب جهانی خواهیم دید.

زیچن وانگ، معاون دبیرکل مرکز چین و جهانی‌سازی، یک اندیشکده در پکن هم می گوید: رابطه چین با قرقیزستان — شامل تجارت، سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر و ساخت راه‌آهنی که دو کشور را به هم متصل می‌کند — «مثال‌های بسیار ملموسی» از نحوه تلاش پکن برای همکاری با کشورهای شریک ارائه می‌دهد.

وی افزود: چین می‌خواهد ایده‌های خود درباره حکمرانی جهانی را در سطح بین‌المللی متقاعدکننده جلوه دهد. سازمان همکاری شانگهای یکی از نخستین مکان‌هایی است که مردم می‌توانند برای یافتن شواهدی درباره نحوه عملکرد عملی این ایده‌ها به آن مراجعه کنند.

در موارد دیگر، پکن به نظر می‌رسد مصمم است در حوزه‌هایی که قبلاً واشنگتن نفوذ داشت، پیشروی کند. شی به مصر، یکی از بزرگ‌ترین دریافت‌کنندگان کمک‌های نظامی ایالات متحده، درست زمانی وارد شد که رزمایش‌های مشترک جنگنده‌های چین و مصر به پایان رسید — رویه‌ای جدید که تنها از سال گذشته آغاز شده بود.

سفر شی به قاهره همچنین مدت کوتاهی پس از آن انجام شد که وزارت خزانه‌داری آمریکا تحریم‌هایی را علیه شعبه‌ای از یک بانک بزرگ مصری اعمال کرد؛ بخشی از کمپین گسترده تحریم‌های ثانویه علیه ایران.

گوویتز می گوید تحریم‌های آمریکا به شی «فرصتی عالی و بسیار به موقع» می‌دهد تا در کنار مصر بایستد و فشار مالی را مبنایی برای همبستگی معرفی کند.

با این حال، یکی از توقف‌های قابل توجه که در برنامه سفر شی دیده نمی شود مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک است. گزارش شده است که رهبر چین از شرکت در این گردهمایی سالانه رهبران جهان خودداری کرده است، حتی اگر در آن زمان از قبل در واشنگتن حضور داشته باشد.

سینگلتن معتقد است تصمیم شی برای انصراف از مجمع عمومی و در عوض انجام دیدار با ترامپ، ترجیح پکن را نشان می‌دهد تا در مکان هایی حاضر شود که کنترل بیشتری بر هماهنگی دیپلماتیک خواهد داشت. شی دیپلماسی را در چارچوبی می‌خواهد که چین بتواند دستور کار را شکل دهد.

پایان/